و از همين جا روشن مىشود كه اگر بخواهيم به كيفيت تكثرات و تنوعات علوم و ادراكات پى ببريم بايد به سوى اصل منعطف شده ، ادراكات و علوم حضوريه را بررسى نماييم زيرا همهء شاخه‌ها بالاخره به اين ريشه رسيده و از وى سرمايهء هستى مىگيرند . علم حضورى است كه به واسطهء سلب منشئيّت آثار به علم حصولى تبديل مىشود . و در اين تعقيب نظرى چون سر و كار ما با علم حضورى است يعنى علمى كه معلوم وى با واقعيت خارجى خود - نه با صورت و عكس - پيش عالم حاضر است يعنى عالم با واقعيت خود واقعيت معلوم را يافته و بديهى است كه چيزى كه غير ما و خارج از ماست عين ما و داخل واقعيت ما نخواهد بود و ناچار واقعيت هر چيز را بيابيم يا عين وجود ما و يا از مراتب ملحقهء وجود ما بايد بوده باشد 1 پس خواه و